Een fietsketting inkorten doe je met een kettingprikker: dat gereedschap drijft een pen (schakel) uit de ketting, waarna je de overbodige schakels verwijdert en de ketting weer sluit. Het klinkt technisch, maar met de juiste aanpak lukt het ook zonder fietsenmaker.

Een te lange ketting hangt slap, springt sneller over het tandwiel en slijt sneller. Inkorten is dus geen luxe. Controleer wel eerst of de ketting alleen te lang is, of ook al te ver uitgerekt. Een uitgerekte ketting kun je beter meteen vervangen, want die beschadigt de tandwielen.

Wanneer moet je een fietsketting inkorten?

De meest voorkomende situatie: je hebt een nieuwe ketting gekocht die iets langer is dan de oude, of je hebt een ander tandwiel of een nieuwe versnellingsgroep gemonteerd. De ketting is dan te lang voor jouw fiets. Je herkent dat aan de doorgezakte ketting of aan een derailleur die te ver naar voren staat, terwijl hij eigenlijk recht omlaag moet hangen.

Let op: een ketting die er versleten uitziet, met roestige of stijve schakels, kun je beter vervangen dan inkorten. Inkorten lost het slijtageprobleem niet op. Een nieuwe ketting kost bij de fietsenmaker of online doorgaans weinig, zeker vergeleken met een beschadigd cassette of kettingblad.

Wat heb je nodig?

• Een kettingprikker (ook wel kettingbreker of chain tool genoemd)
• Een quick-link of kettingslot (handig om de ketting later weer te sluiten)
• Een stift of stukje krijt om de juiste lengte te markeren
• Optioneel: een pincet of tang om kleine onderdelen vast te houden

Een kettingprikker koop je los of als onderdeel van een multitool voor fietsreparatie. Goedkope versies zijn er al voor een paar euro, maar een iets steviger model werkt een stuk prettiger en breekt minder snel.

Fietsketting inkorten: de stappen

Stap 1: bepaal de juiste lengte. Leg de ketting over het grootste tandwiel voor en het grootste tandwiel achter, zonder door de derailleur te gaan. Trek de ketting strak en tel de schakels terug: de ketting mag dan precies twee schakels extra hebben (één buitenschakel en één binnenschakel). Dit is de basisregel voor fietsen met versnellingen.

Stap 2: markeer het afbreekpunt. Tel hoeveel schakels je wilt verwijderen en markeer de schakel die eruit moet. Ketens bestaan altijd uit buitenschakels en binnenschakels die afwisselen. Zorg dat je eindigt met een combinatie waarbij de ketting gesloten kan worden: een buitenschakel aan de ene kant en een binnenschakel aan de andere, of twee buitenschakels als je een quick-link gebruikt.

Stap 3: drijf de pen eruit. Plaats de ketting in de kettingprikker, recht boven de pen van de schakel die je wilt verwijderen. Draai de kettingprikker aan totdat de pen bijna helemaal aan de andere kant uitkomt. Stop net voordat de pen er volledig uit is: zo blijft hij als leidraad zitten en kun je de ketting later makkelijker weer sluiten als je geen quick-link gebruikt. Breek je met een quick-link? Dan drijf je de pen er gewoon helemaal uit.

Stap 4: verwijder de overbodige schakels. Trek de ketting op het afbreekpunt uit elkaar. De losse schakels haal je weg. Bewaar ze even: soms heb je er later nog eentje nodig.

Stap 5: sluit de ketting. Gebruik je een quick-link, dan klik je die in de twee open uiteinden. Rij daarna even flink door of druk de quick-link op zijn plek tot je een klik voelt. Gebruik je geen quick-link, dan schuif je de originele pen er weer in met de kettingprikker. Controleer of de schakel soepel beweegt en niet stijf staat.

Veelgemaakte fouten bij het inkorten

De meest gemaakte fout is te veel schakels verwijderen. Dat is niet terug te draaien zonder extra onderdelen. Doe het liever in twee ronden: verwijder eerst iets minder dan je denkt nodig te hebben, hang de ketting op de fiets en kijk hoe de derailleur staat. Nog te lang? Dan haal je nog een schakel weg.

Een andere valkuil is het stijf zetten van een schakel. Dat gebeurt als je de pen er te ver in drijft. Je merkt het doordat de ketting op dat punt niet soepel buigt. Zet de ketting terug in de kettingprikker en geef de pen een kleine tik in de tegenovergestelde richting. Wrijf daarna wat fietskettinolie op de schakel.

Met een goede kettingprikker, wat geduld en aandacht voor de schakelrichting is een fietsketting inkorten een klusje van een kwartier. Lukt het toch niet of twijfel je over de staat van de ketting, dan is een fietsenmaker snel klaar met dit karwei voor een klein bedrag.