Een fietsketting vervangen doe je zelf in ongeveer twintig minuten, mits je de juiste tools bij de hand hebt. De meest gebruikte tools zijn een kettingprikker (om de kettingpen in- en uit te drukken) en een kettingslot of quick-link als je ketting daarmee werkt. Hieronder lees je precies hoe je te werk gaat, wat je nodig hebt en waar de meeste mensen de fout ingaan.

Wanneer is je ketting aan vervanging toe?

Een ketting hoeft lang niet altijd vervangen te worden omdat hij eraf gevallen is. In de meeste gevallen gaat het om slijtage. Een ketting rekt langzaam uit door gebruik, en een te uitgerekte ketting slijt daarna ook je tandwielen en kettingbladen. Vroeg vervangen is dus goedkoper op de lange termijn.

Je meet kettingslijtage eenvoudig met een kettingslitmeter. Die schuif je in de ketting: geeft de meter aan dat de ketting meer dan 0,75% gerekt is, dan is het tijd om te vervangen. Rij je veel op een fiets met meerdere versnellingen, dan is dit punt al snel bereikt na zo’n 2.000 tot 3.000 kilometer, afhankelijk van hoe je rijdt en hoe goed je de ketting verzorgt. Op een stadfiets met één versnelling gaat een ketting doorgaans beduidend langer mee.

Dit heb je nodig bij het vervangen van een fietsketting

• Een nieuwe ketting (let op het juiste aantal schakels voor de snelheden van je fiets: 6/7/8, 9, 10, 11 of 12 versnellingen)
• Een kettingprikker
• Een quick-link (kettingslot) passend bij het merk en aantal versnellingen, of losse kettingpennen
• Schoon doekje en eventueel kettingontvetteraar
• Kettingslitmeter (optioneel maar handig)

Bij een fiets met een derailleursysteem, dus met meerdere tandwielen achter, is het type ketting belangrijk. Een 11-speedsketting past niet op een 8-speedssysteem. Check het aantal tandwielen aan de cassette en koop daar de juiste ketting bij. De meeste fietswinkels en webshops vermelden dit duidelijk op de verpakking.

Fietsketting vervangen: de stappen

Stap 1: verwijder de oude ketting. Gebruik de kettingprikker om een kettingpen eruit te drukken, of open het quick-link als jouw huidige ketting er een heeft. Een quick-link herken je aan twee speciale schakels die iets anders eruitzien dan de rest. Duw ze naar elkaar toe en je kunt ze met je handen van elkaar afhalen.

Stap 2: meet de nieuwe ketting op. Leg de oude ketting naast de nieuwe en tel het aantal schakels. Knip of prik de nieuwe ketting op dezelfde lengte. Heb je de oude ketting niet meer, dan is de vuistregel: leg de ketting over het grootste tandwiel voor en het grootste tandwiel achter, zónder via de derailleur te gaan, en tel dan twee extra schakels. Zo heb je de juiste lengte.

Stap 3: rijd de ketting door het stelsel. Volg het pad van de derailleur: de ketting loopt over het voorste kettingblad, langs de frame-onderkant naar het cassette, en dan door de twee derailleurwieltjes. Dit ziet er ingewikkeld uit, maar als je de volgorde aanhoudt van boven naar buiten en van onder naar binnen bij de derailleur, zit je goed.

Stap 4: sluit de ketting. Gebruik een quick-link om de twee losse uiteinden aan elkaar te koppelen. Schuif de twee helften in elkaar, trap licht door en de link vergrendelt zichzelf. Gebruik je geen quick-link, dan drijf je met de kettingprikker een nieuwe kettingpen in het open schakel.

Stap 5: controleer en smeer. Schakel door alle versnellingen en controleer of de ketting nergens haakt of overslaat. Breng daarna een paar druppels kettingolie aan op de ketting en veeg het overtollige vet weg met een doekje. Gebruik geen WD-40 als kettingolie: dat is een ontvetter, geen smeermiddel, en trekt juist vuil aan.

Veelgemaakte fouten

De meest voorkomende fout is een ketting kopen met het verkeerde aantal schakels voor het versnellingssysteem. Controleer dit altijd voor je iets koopt. Een tweede veelgemaakte fout is de ketting te lang of te kort afknippen. Een te korte ketting beschadigt de derailleur als je in de grootste combinatie rijdt (groot voor, groot achter). Een te lange ketting slingert en slaat over.

Let ook op: vervang je de ketting nadat hij al te lang te uitgerekt heeft gereden, dan kan een nieuwe ketting alsnog overslaan op de versleten tandwielen. In dat geval moet je ook de cassette en soms het kettingblad vervangen, anders heeft een nieuwe ketting weinig zin.

Met de juiste ketting, een kettingprikker en tien minuten aandacht voor de stappen red je dit klusje prima zelf. Twijfel je over het type ketting of de staat van je tandwielen, dan helpt een fietsenmaker je snel verder.