Schijfremmen op de fiets geven je meer remkracht en betere controle, ook bij nat of modderig weer. Het systeem bestaat uit een remschijf (een rond metalen schijf bevestigd aan het wiel) en een remklauw die de schijf aanknipt. Samen vormen ze een remsysteem dat veel fietsers verkiezen boven klassieke velgremmen, zeker op mountainbikes, gravelfietsen en steeds vaker ook op racefietsen en e-bikes.

Of schijfremmen de juiste keuze zijn voor jouw fiets, hangt af van je rijstijl, je budget en het type fiets. Hieronder lees je hoe het systeem werkt, wat de voor- en nadelen zijn en waar je op moet letten bij aanschaf of onderhoud.

Hoe werken schijfremmen op een fiets?

Bij schijfremmen zit de remschijf gemonteerd op de naaf van het wiel, niet op de velg. Als je de rem bediening gebruikt, knijpt een remklauw (ook wel remblok of caliper genoemd) de schijf aan van twee kanten. Door de wrijving vertraagt het wiel. De remkracht gaat dus via de naaf, niet via de velg zelf.

Er zijn twee varianten: mechanische schijfremmen en hydraulische schijfremmen. Bij mechanische remmen trekt een kabel de remklauw aan, vergelijkbaar met een gewone velgrem. Hydraulische remmen werken met vloeistof in een gesloten systeem. Je duwt het hendeltje in, de vloeistof perst de remblokken tegen de schijf. Hydraulische remmen geven meer remkracht en voelen gelijkmatiger aan, maar zijn wel duurder en iets lastiger te onderhouden.

Schijfremmen versus velgremmen: de eerlijke vergelijking

Schijfremmen presteren beter als het gaat om remkracht, modderinvloed en slijtage van de velg. Velgen worden bij schijfremmen niet belast door het remmen, waardoor ze langer meegaan. Dat is een voordeel als je op een dure lichtgewicht velg rijdt.

Nadelen zijn er ook. Schijfremmen zijn zwaarder dan velgremmen, al is het gewichtsverschil bij hydraulische systemen klein geworden. Ze zijn ook duurder, zowel in aanschaf als in onderhoud. Hydraulische remvloeistof moet af en toe worden ververst. En als je een lekke band wilt wisselen onderweg, moet je bij schijfremmen opletten dat je de remblokken niet beschadigt als je het wiel terugplaatst.

Velgremmen zijn eenvoudiger, lichter en goedkoper te onderhouden. Op een stadsfiets of toerfiets die zelden in extreme omstandigheden rijdt, zijn velgremmen voor de meeste mensen prima. Ga je veel off-road, berg af of bij regen, dan zijn schijfremmen de betere keuze.

Schijfmaten: welke maat heb je nodig?

Remschijven komen in verschillende maten. Gangbare diameters zijn 140 mm, 160 mm, 180 mm en 203 mm. Hoe groter de schijf, hoe meer remkracht en hoe beter de warmteafvoer. Voor een lichte gravelfietser is 140 of 160 mm vaak genoeg. Op een mountainbike met veel afdaling gebruik je sneller een 180 of 203 mm schijf vooraan.

Let altijd op de bevestiging: de meeste schijven gebruiken een 6-bouten systeem (ISO) of een Centerlock-systeem van Shimano. Controleer welk systeem jouw naaf heeft voordat je een schijf koopt.

Onderhoud van schijfremmen

Goed onderhoud van schijfremmen begint met de remblokken. Die slijten en moeten worden vervangen als er minder dan 1 mm materiaal over is. Hoe snel dat gaat, hangt af van rijkilometers en omstandigheden, maar reken bij gemiddeld gebruik op vervanging na circa een seizoen intensief rijden.

Remschijven zelf gaan langer mee, maar kunnen kromtrekken of te dun worden. Op de schijf staat vaak een minimale dikte gegraveerd (bijvoorbeeld “min 1,5 mm”). Meet dat na bij twijfel, of laat het controleren in een fietsenwinkel.

Raak de remschijf en de remblokken zo min mogelijk met je handen aan. Vet of zonnebrandcrème op de schijf zorgt voor slechte remwerking die moeilijk te verhelpen is. Als de schijf toch besmet is, kun je hem reinigen met een speciale remmenreiniger of aceton op een schoon doekje, maar bij ernstige besmetting zijn nieuwe blokken soms de enige oplossing.

Bij hydraulische remmen controleer je ook de vloeistof. Mineraalolie (gebruikt door Shimano) en DOT-vloeistof (gebruikt door SRAM en anderen) zijn niet uitwisselbaar. Gebruik altijd de juiste vloeistof voor jouw systeem.

Schijfremmen laten piepen of schuren: wat te doen?

Piepende schijfremmen zijn een veelgehoorde klacht. De meest voorkomende oorzaken zijn besmetting van de schijf, een kromme schijf of blokken die niet goed zijn ingereden. Nieuwe remblokken moet je altijd eerst inrijden: rem de eerste kilometers een paar keer stevig maar niet tot stilstand, zodat de blokken goed ingaan.

Schuurt de rem aan één kant, dan is de remklauw niet goed uitgelijnd ten opzichte van de schijf. Je kunt dit zelf corrigeren door de bouten van de remklauw iets los te draaien, de rem in te drukken (zodat de klauw zichzelf centreert) en de bouten daarna weer vast te draaien. Lukt dat niet, dan helpt een fietsenmaker je snel verder.

Schijfremmen zijn betrouwbaar en langdurig inzetbaar als je ze goed onderhoudt en de juiste maat en het juiste type kiest voor jouw rijstijl. Voor wielrenners die voornamelijk op droge wegen rijden, is de meerwaarde beperkt. Voor mountainbikers, gravel- en e-bikerijders zijn ze tegenwoordig eigenlijk de standaard.