De remmen van je fiets zijn het belangrijkste veiligheidssysteem dat je hebt. Goede fietsremmen zorgen ervoor dat je snel en beheerst kunt stoppen, ook in natte of onverwachte situaties. Er zijn verschillende soorten remmen voor de fiets, elk met eigen voor- en nadelen, en ze vragen allemaal om periodiek onderhoud om goed te blijven werken.

De meest voorkomende typen remmen voor de fiets

De meeste fietsen hebben één van deze drie remsystemen:

• Velgremmen (v-brake of cantilever): De remblokjes knijpen aan beide kanten tegen de velg. Dit is het meest gangbare systeem op stads- en toerfietsen. Licht, goedkoop en makkelijk te onderhouden, maar minder effectief bij natte velgen.
• Schijfremmen: Een metalen schijf (rotor) aan de naaf wordt door remblokjes geklemd. Je vindt ze steeds vaker op mountainbikes, gravelbikes en moderne stads- en e-bikes. Ze werken beter in natte omstandigheden en geven meer remprestatie, maar zijn duurder en complexer om zelf te onderhouden.
• Terugtraprem (contra-rem): Je remt door terug te trappen. Veel gebruikt op omafiets en kinderfiets. Simpel en onderhoudsarm, maar je hebt geen aparte rem voor voor- en achterwiel.

Welk type het beste bij jou past, hangt af van je fiets en hoe je rijdt. Rij je veel in de regen of op onverharde wegen, dan presteren schijfremmen doorgaans beter. Voor een dagelijkse stadsfiets volstaan velgremmen prima.

Remblokjes: de slijtage die je niet moet missen

Remblokjes zijn de onderdelen die het meest slijten. Bij velgremmen zie je aan de groefjes in het blokje hoe veel rubbber er nog over is. Zijn de groefjes verdwenen of zit het blokje scheef versleten, dan moet je ze vervangen. Rij je er te lang mee door, dan beschadigt het rubber de velg of slijt het metaal van de houder de velg aan. Dat is een veel duurdere reparatie.

Bij schijfremmen gelden andere maatstaven. De remblokjes (pads) mogen minimaal ongeveer 1 mm dik zijn (remmateriaal exclusief drager), maar check altijd de specificaties van je merk. Hoor je een piepend of schrapend geluid tijdens het remmen, dan is dat een duidelijk signaal dat de blokjes op zijn.

Remkabels en remhendels controleren

Een rem werkt alleen goed als de kabel niet gefranjeld, geroest of te los is. Trek de remhendel naar het stuur: als het wiel nog gewoon doorloopt, staat de kabel te los of is hij gerekt. Bij hydraulische schijfremmen zit er geen kabel maar een vloeistofleiding; daar kun je luchtigheid voelen als de rem spons-achtig aanvoelt bij het knijpen.

Remhendels moeten soepel bewegen en terugveren. Een hendel die blijft plakken of niet terugkomt, heeft vaak een roestig scharnier of een beschadigde kabelmantel. Dit is snel en goedkoop te verhelpen.

Zelf je fietsremmen afstellen

Velgremmen afstellen doe je in een paar stappen:

• Draai de stelschroef op de remhendel (of op de rembeugel) een halve slag los om speling te verminderen.
• Controleer of de remblokjes recht op de velg staan, niet op de band en niet te laag.
• De blokjes mogen iets “getoed” zijn: de voorkant raakt de velg iets eerder dan de achterkant. Dit voorkomt piepen.
• Trek de kabel strakker met de kabelklem als de stelschroef niet genoeg bereik meer heeft.

Schijfremmen vragen iets meer precisie. De remblokjes moeten gelijkmatig aan beide kanten van de rotor zitten, zonder dat de rotor de pads raakt als je niet remt. Een kleine verstelschroef op de remklauw regelt de positie. Bij hydraulische remmen is ontluchten (lucht uit de leiding halen) een klus die je beter aan een fietsenmaker overlaat als je er niet bekend mee bent.

Wanneer zijn nieuwe fietsremmen nodig?

Vervang de remmen of remblokjes als je een of meer van deze situaties herkent:

• De remweg is duidelijk langer geworden, ook na afstellen.
• De remblokjes zijn tot op de metalen houder gesleten.
• De kabel is geroest, gefranjeld of gebroken.
• De velg heeft een duidelijke gleuf of slijtgroef door oude, metalen remblokjes.
• Bij schijfremmen: de rotor is dunner dan de minimumdikte die de fabrikant aangeeft (vaak 1,5 tot 1,8 mm, afhankelijk van het merk).

Nieuwe remblokjes voor velgremmen kosten doorgaans een paar euro per set en zijn voor de meeste fietsen zelf te monteren. Schijfremblokjes lopen uiteen van circa 10 tot 30 euro per set, afhankelijk van het merk en type. Complete remmen vervangen is een grotere investering, maar zelden nodig als je de blokjes en kabels op tijd aanpakt.

Controleer je fietsremmen minstens één keer per jaar, bij voorkeur aan het begin van het fietsseizoen of na een natte winter. Goed werkende remmen kosten je een kwartier onderhoud; slecht werkende remmen kunnen je veel meer kosten.